Hoe het straatbeeld van Middelkerke geleidelijk veranderde
De appartementsgebouwen langs de zeedijk zijn niet van de ene dag op de andere verschenen en ook het centrum van Middelkerke veranderde in de vorige eeuw gaandeweg van gedaante. Evoluties die allen ingegeven zijn door veranderende noden en kansen op de toenmalige vastgoedmarkt.
De tentoonstelling ‘Het veranderende straatbeeld’ in de bibliotheek van Middelkerke toont aan de hand van exclusieve foto’s de evolutie in het straatbeeld en de gebouwen tijdens vorige eeuw. Ronny Van Troostenberghe is voorzitter van de heemkring en geeft een kort historisch overzicht van Middelkerkes snel evoluerende straatbeeld.
Zeedijk met villa’s
“In de beginperiode van onze badplaats – rond 1895 - bestond de zeedijk voornamelijk uit villa's, hotels en pensions. Veel van die gebouwen waren bovendien volgens identieke plannen opgetrokken. Zo stonden er rijen van vier of zes vrijwel gelijke panden naast elkaar. Vóór de Eerste Wereldoorlog al verdwenen verschillende van die oorspronkelijke gebouwen. Ze werden afgebroken en vervangen. Daaronder zelfs twee van de drie grote hotels van toen, Hotel de la Digue en Hotel de la Plage. Die werden al vóór de oorlog opnieuw heropgebouwd.
Deze foto's tonen Hotel de la Digue (uiterst links) en de aanpalende gebrouwen omstreeks 1895. Dat stemt overeen met de huidige zeedijkstrook tussen de Paul de Smet de Naeyerstraat, met eronder al een fikse gedaanteverwisseling van Hotel de le Digue rond 1910.
Villa’s werden pensions
“Na de Eerste Wereldoorlog kregen veel gebouwen een andere invulling. Middelkerke werd een populaire badplaats. Daarom werden villa's vaak opgesplitst in meerdere appartementen die afzonderlijk verhuurd konden worden. Dat leverde eigenaars meer inkomsten op. Verschillende panden op de zeedijk kregen een nieuwe bestemming als hotel of pension. Hotel UNO is daarvan een bekend voorbeeld.” Hieronder zien we de metamorfose van Hotel Uno: uiterst links rond 1910, in het midden rond 1950 en de huidige staat uiterst rechts.
Nieuwe bouwvoorschriften
“De eerste echte appartementsgebouwen verschenen pas geleidelijk. Het is dus niet zo dat ze als paddestoelen uit de grond schoten. Rond 1935 werd aan de zeedijk één van de eerste moderne appartementsgebouwen opgetrokken, later bekend als Café De Pallieter. Opmerkelijk voor die tijd was dat het gebouw al over een lift beschikte.” Hieronder de gedaanteverwisseling van het gebouw waar oorspronkelijk Café De Pallieter in gehuisvest was. Boven zie je duidelijk de verbouwingen tussen 1920 en 1935. Onderaan toont een foto uit 1939. Er staat al één bouwlaag extra op en er zit al een lift in het gebouw.
Vakantiekolonies
“Na de Tweede Wereldoorlog kende de kust opnieuw een andere ruimtelijke ontwikkeling. De kust werd een populaire bestemming voor vakantiekolonies. Om aan die stijgende vraag te voldoen, werden talrijke gebouwen ingericht als kinderhome. Toen strengere brandveiligheidsvoorschriften later de uitbating van deze homes en pensions bemoeilijkten, kwamen heel wat panden op de markt. Een opportuniteit voor de vastgoedontwikkelaars van die tijd. Vanaf het einde van de jaren vijftig begonnen projectontwikkelaars deze locaties te herontwikkelen tot appartementsgebouwen. De bouwvoorschriften evolueerden daarbij mee: aanvankelijk waren gebouwen van vijf verdiepingen toegestaan, later zeven en vervolgens negen verdiepingen.
Wat met appartementsgebouwen?
“Ons lint vol appartementsgebouwen op de zeedijk wordt vandaag de dag redelijk kritisch bekeken. Maar dat was in den beginne wel anders. De nieuwe appartementsgebouwen spraken sterk tot de verbeelding van die tijd. Ze boden modern wooncomfort, grote raampartijen en terrassen voor elk appartement. Daardoor waren ze erg gegeerd. Oudere villa's en pensions verloren gaandeweg aan populariteit en kwamen vaker op de vastgoedmarkt terecht. Sommige panden stonden zelfs lange tijd leeg in afwachting van een nieuwe bestemming.”
“Pas vele jaren later groeide het besef dat een deel van de oudere gebouwen een belangrijke erfgoedwaarde vertegenwoordigde. Daardoor ontstond meer aandacht voor het bewaren van karaktervolle panden die herinneren aan het toeristische verleden van de badplaats.”
Residentiële wijken
“Ook buiten de zeedijk ontwikkelden zich nieuwe woonwijken. De Normandwijk vormt daarvan een goed voorbeeld. Deze wijk met vrijstaande villa's werd pas in het begin van de jaren dertig aangelegd en was toen nog lang niet volledig bebouwd. Net zoals elders in Middelkerke groeide de wijk geleidelijk mee met de ontwikkeling van de badplaats.”
“Vandaag weerspiegelt het straatbeeld van Middelkerke die lange geschiedenis van aanpassingen, nieuwe woonvormen en veranderende toeristische behoeften. De kustgemeente is daardoor het resultaat geworden van meer dan een eeuw geleidelijke, ruimtelijke evolutie.”
Expo ‘Het veranderende straatbeeld van Middelkerke’
De tentoonstelling loopt nog tot woensdag 30 september. Vrij toegankelijk tijdens de openingsuren van de bibliotheek.
Publicatie ‘Groeten uit Middelkerke, 150 jaar magie van de zee.
Ter gelegenheid van 150 jaar Middelkerke bracht de heemkring ‘Groeten uit Middelkerke, 150 jaar magie van de zee’ uit. Dit boeiende naslagwerk beschrijft de evolutie van Middelkerke als badplaats aan de hand van enkele tastbare maatschappelijke domeinen, zoals transport, handel, gebouwen of toerisme. Het boek is te koop in de lokale boekhandels of online via www.graningate.be.