Speelzand in het nieuws: wat doet u best wél en niet?

Gepost op 16/02/2026

In België lopen onderzoeken naar mogelijk asbest in sommige producten met binnenspeelzand (bijvoorbeeld gekleurd, kinetisch of knutselzand). Uit voorzorg vragen de bevoegde ministers om dit type speelzand tijdelijk niet te gebruiken en (online/offline) verkoop op te schorten.

Meer info: FOD Volksgezondheid – voorzorgsmaatregelen

Wat weten we op dit moment?

  • De voorlopige vaststellingen gaan over binnenspeelzand (gekleurd, magnetisch of knutselzand). Voor klassiek zandbakzand, Rijnzand en schelpenzand buiten zijn er geen aanwijzingen van een verhoogd risico.
  • Er is geen indicatie dat lokaal aangekocht zandbakzand voor publieke zandbakken besmet is. De voorzorgsmaatregel blijft gelden voor gekleurd/kinetisch/knutselzand.

Bronnen: OVAM – Speelzand met asbest (FAQ) · VRT NWS – update: geen risico in lokaal zandbakzand

Wat kunt u zelf doen?

Gezinnen (thuis)

  • Gebruik binnenspeelzand voorlopig niet; houd het buiten bereik van kinderen.
  • Ruim binnenspeelzand veilig op: licht bevochtigen, samenvegen met vochtige doeken, dubbel en luchtdicht verpakken (tape) en desgewenst naar het recyclagepark brengen. Geen stofzuiger gebruiken.
  • Scholen, kinderopvang en verenigingen
  • Scherm binnenspeelzand af en stop activiteiten met gekleurd/kinetisch/knutselzand in afwachting van verdere info; volg de adviezen van uw preventieadviseur.

Zandbakken buiten

Zandbakzand, Rijnzand en schelpenzand buiten kan blijven liggen en gebruikt worden, tenzij anders beslist. Werk hygiënisch: dek af als de zandbak niet wordt gebruikt, hark geregeld en verwijder zichtbaar vuil; handen wassen na het spelen.

Recyclagepark Middelkerke: hoe levert u binnenspeelzand correct aan?

Wie binnenspeelzand (gekleurd/kinetisch/knutselzand) wil afvoeren, kan terecht op het recyclagepark van Middelkerke. Volg hierbij de IVOO/OVAM-richtlijnen:

  • Verpak het zand dubbel in zakken of folie, luchtdicht afgesloten met tape. Laat, indien van toepassing, de originele verpakking zitten en verpak die op dezelfde manier.
  • Bevochtig losliggend zand licht (bijv. met een plantenspuit) en ruim op met vochtige doeken; voeg de gebruikte doeken bij in de verpakking.
  • Gebruik geen stofzuiger.
  • Verdeel grotere hoeveelheden (bv. scholen) over kleinere, makkelijk draagbare verpakkingen.
  • Volg de instructies van de parkwachter ter plaatse. Dergelijke zaken mogen aangeboden worden bij asbestfractie van het recyclagepark.

Praktisch: Recyclagepark (containerpark) Middelkerke – praktische info & openingsuren · IVOO – algemene info recyclageparken

Veelgestelde vraag

Mijn kind heeft al met binnenspeelzand gespeeld – moet ik me zorgen maken?

Paniek is niet nodig. Mogelijke gezondheidseffecten hangen vooral samen met langdurige en herhaalde blootstelling. Zonder concrete aanwijzingen heeft een medisch onderzoek momenteel weinig nut. Bespreek eventuele ongerustheid met uw huisarts.

Nuttige websites met officiële info